Στην Ελλάδα, το HR συχνά παρεξηγείται.
Για πολλούς, εξακολουθεί να θεωρείται το «τμήμα προσλήψεων», το τμήμα που διαχειρίζεται άδειες, συμβάσεις και μισθοδοσία. Για άλλους, είναι απλώς ο ενδιάμεσος ανάμεσα στη διοίκηση και στους εργαζόμενους. Και σε αρκετές επιχειρήσεις, δυστυχώς, το HR εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται σαν μια υποστηρικτική λειτουργία χωρίς ουσιαστική στρατηγική επιρροή.
Όμως η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Γιατί το HR δεν αφορά μόνο διαδικασίες. Αφορά ανθρώπους. Και κυρίως, αφορά τον τρόπο με τον οποίο ένας οργανισμός επιλέγει να λειτουργεί απέναντι στους ανθρώπους του.
Το πρόβλημα είναι ότι στην ελληνική αγορά εργασίας κουβαλάμε ακόμα πολλές παλιές νοοτροπίες. Την ιδέα ότι ο εργαζόμενος «πρέπει να είναι ευγνώμων που έχει δουλειά». Ότι η πίεση είναι φυσιολογική. Ότι οι υπερωρίες δείχνουν αφοσίωση. Ότι η εξάντληση είναι μέρος της επιτυχίας. Ότι το HR υπάρχει κυρίως για να εξυπηρετεί τις ανάγκες της επιχείρησης, και όχι για να δημιουργεί ισορροπία ανάμεσα στην απόδοση και στον άνθρωπο.
Και κάπως έτσι, δημιουργήθηκε μια εργασιακή κουλτούρα όπου πολλές δυσλειτουργίες θεωρούνται ακόμα “κανονικές”.
Managers χωρίς εκπαίδευση στη διοίκηση ανθρώπων.
Ασάφεια ρόλων.
Έλλειψη feedback.
Burnout που βαφτίζεται “αντοχή”.
Τοξικές συμπεριφορές που δικαιολογούνται επειδή «φέρνουν αποτέλεσμα».
Εργαζόμενοι που φοβούνται να εκφραστούν γιατί η αγορά παραμένει ανασφαλής.
Το πιο ανησυχητικό όμως είναι ότι πολλές επιχειρήσεις εξακολουθούν να βλέπουν το ανθρώπινο δυναμικό περισσότερο σαν λειτουργικό κόστος παρά σαν στρατηγικό κεφάλαιο. Και εκεί χάνεται όλη η ουσία.
Γιατί οι επιχειρήσεις δεν εξελίσσονται μόνο με στρατηγικά πλάνα και οικονομικούς στόχους. Εξελίσσονται μέσα από ανθρώπους που μπορούν να αποδώσουν, να δημιουργήσουν, να συνεργαστούν και να αισθανθούν ότι έχουν αξία μέσα στο περιβάλλον όπου εργάζονται.
Και εδώ είναι που εμείς, ως επαγγελματίες του HR, έχουμε ευθύνη. Όχι απλώς να “τρέχουμε” διαδικασίες. Αλλά να αλλάξουμε αντιλήψεις. Να αρχίσουμε να μιλάμε περισσότερο για οργανωσιακή κουλτούρα, ψυχολογική ασφάλεια, δίκαιη ηγεσία και βιώσιμη απόδοση. Να βοηθήσουμε τις επιχειρήσεις να καταλάβουν ότι η πίεση χωρίς δομή δεν φέρνει ανάπτυξη. Ότι η εξάντληση δεν είναι productivity. Ότι η δέσμευση δεν χτίζεται με φόβο. Και ίσως το πιο δύσκολο από όλα: να σταματήσουμε να παρουσιάζουμε το HR μόνο ως “business ανάγκη” και να θυμηθούμε ότι αφορά πραγματικούς ανθρώπους.
Γιατί πίσω από κάθε KPI υπάρχει ένας εργαζόμενος που προσπαθεί να ισορροπήσει επαγγελματική και προσωπική ζωή. Πίσω από κάθε turnover υπάρχει μια εμπειρία που κάτι λέει για τον οργανισμό. Πίσω από κάθε disengaged ομάδα υπάρχει συνήθως μια κουλτούρα που χρειάζεται επανεξέταση.
Η ελληνική αγορά εργασίας αλλάζει, έστω και αργά. Οι νεότερες γενιές έχουν διαφορετικές απαιτήσεις, οι εργαζόμενοι μιλούν περισσότερο για ψυχική υγεία και work-life balance, ενώ όλο και περισσότερες επιχειρήσεις αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι χωρίς σωστή διαχείριση ανθρώπων δεν υπάρχει πραγματική ανάπτυξη.
Αλλά για να αλλάξουν ουσιαστικά τα δεδομένα, χρειάζεται και κάτι ακόμη:
Να υπάρξουν επαγγελματίες HR που δεν θα φοβούνται να πουν τα δύσκολα. Που δεν θα λειτουργούν μόνο εκτελεστικά, αλλά και συμβουλευτικά. Που θα αμφισβητούν παλιές πρακτικές όταν αυτές βλάπτουν ανθρώπους και οργανισμούς.
Γιατί το HR δεν πρέπει να είναι απλώς ο διαχειριστής της εργασιακής πραγματικότητας. Μπορεί, και πρέπει, να είναι ένας από τους βασικούς λόγους που αυτή η πραγματικότητα αλλάζει προς το καλύτερο.